Uszak bzowy, znany też jako chińska czy czarna grzyb, należy do tych gatunków grzybów rozkładających drewno, które łączą korzyści zdrowotne z zastosowaniem w kuchni. W Polsce znany jest pod nazwą uszak bzowy.
Rośnie przez cały rok i jednym z najbardziej odpowiednich okresów do zbioru są wilgotne i ciepłe dni zimowe, po deszczach albo roztopach śniegu. Łatwiej go wtedy szukać niż w okresie od wiosny do jesieni, gdy trudno go dostrzec wśród liści i bujnej roślinności. Często bowiem rośnie w różnych zagajnikach i krzakach, jak już nazwa sugeruje, najczęściej na starych bzach. Nierzadko już bez kory albo na grubszych gałęziach, powalonych na ziemię.
Jak rozpoznać uszaka bzowego
Świeże owocniki mają brązowy kolor i gumowatą, ale twardszą konsystencję. Starsze i suche owocniki są czarne i pomarszczone, w podobnej postaci, w jakiej można je kupić suszone. Jeśli chcesz wybrać się na polowanie na uszaka bzowego po raz pierwszy, przestudiuj zdjęcia i typowe cechy. Są nimi kształt przypominający małżowinę uszną (szczególnie u większych owocników) i właśnie obecność na bzie czarnym.
Czasem możesz go jednak znaleźć też na bukach, wierzbach i innych drzewach, gdzie możliwa jest pomyłka z podobnym trzęsaczkiem mózgowatym, który jednak nie ma tak typowego kształtu uszu, albo tremotellem listowatym, który ma mniejsze, bogato klapowane owocniki zrośnięte razem. Oba wspomniane grzyby mają zazwyczaj bardziej błyszczącą i przezroczystą strukturę oraz galaretowatą konsystencję. Są co prawda niejadalne (w sensie, że ich smak nie jest szczególnie zachwycający), ale zdecydowanie nie są trujące.
Suszone uszaki bzowe mają korzystną cenę i łatwo je kupić w sklepach ze zdrową żywnością, a często też w azjatyckich sklepach spożywczych.
Korzyści zdrowotne uszaka bzowego
Podobnie jak boczniak ostrygowaty czy shiitake, uszak bzowy ma szereg właściwości leczniczych. Wzmacnia odporność organizmu i wywołuje psychiczny dobrostan, poprawia jakość włosów, skóry i paznokci, obniża ciśnienie krwi, regeneruje wątrobę, trzustkę i nerki.
Zawiera białka i cały szereg polisacharydów (szczególnie ważne dla odporności są tzw. beta-glukany), witaminy z grupy B, a z substancji mineralnych potas, wapń, fosfor, magnez, sód i przede wszystkim żelazo.
Gdzie wykorzystać uszaka bzowego?
Świeże owocniki oczyszczamy i gotujemy w wodzie mniej więcej 15 minut. Suszone grzyby przed użyciem w kuchni trzeba namoczyć przynajmniej na godzinę (najlepiej przez noc). Suszone dość mocno pęcznieją. W obu przypadkach jednak wywaru nie wylewaj – możesz go od razu wypić jako leczniczy napój albo wykorzystać jako bulion. Świeże albo suszone i napęczniałe możemy podsmażyć z warzywami na patelni. Zachowają dzięki temu lekko chrupiącą konsystencję.
- azjatyckie patelnie wok razem z warzywami, tofu czy orzechami i ryżem albo makaronem ryżowym jako dodatkiem
- do risott, najlepiej pokrojone na mniejsze kawałki
- do gęstych i bulionowych zup – dodaj je na przykład do klasycznej zupy ziemniaczanej, grochówki albo zupy miso
Nazywam się Pavel i pochodzę z Czech. Weganem jestem od 18 lat, prowadzę stronę Vegmania.cz i organizuję kursy gotowania wegańskiego. Lubię Polskę, uczę się polskiego, a tłumaczenie wybranych artykułów na polski wydawało mi się świetną okazją do doskonalenia nowego języka.
