Lubisz seler? Najczęstszą odpowiedzią na to pytanie jest niejednoznaczne „hmm”. Dodajemy go do zup, czasem wrzucamy jego naciową odmianę do smoothie — ale raczej dla dobrego samopoczucia niż dla przyjemności smakowej. Wielu osobom przeszkadza wyraźnie ziemisty smak, który seler w sobie nosi. A tymczasem odpowiednie przyrządzenie selera spotyka się z pełnym zaskoczenia uznaniem, że seler jest właściwie naprawdę dobry. Jego dużą zaletą jest to, że jest dostępny przez cały rok, pełen składników odżywczych, w sklepie kupisz go w dobrej cenie i bez problemu można go wyhodować we własnym ogrodzie. Seler zdecydowanie ma wiele do zaoferowania i szkoda byłoby nie korzystać z jego dobrodziejstw.
Seler, symbol smutku
Seler to pierwotnie roślina bagienna, która dobrze czuła się w wilgotnych i bagnistych glebach oraz na terenach pływowych. Pisał o nim Homer — i to dosłownie, bo wspomina go w swoich poematach. W kuchni starożytnych Greków i Rzymian służył jako przyprawa i afrodyzjak — zresztą o jego właściwościach afrodyzjakalnych mówi się po dziś dzień. To właśnie kultura antyczna przypisała selerowi symboliczne znaczenie wyrazu żalu, śmierci i smutku. Serwowano go zatem na pogrzebach i składano na grobach. Na ziemiach polskich zaczął być regularnie uprawiany dopiero pod koniec XIX wieku.
Zawartość składników odżywczych
Już przy krojeniu selera widać, że kryje w sobie substancje aromatyczne. Są to konkretnie olejki eteryczne, które seler wykorzystuje do własnej ochrony, ale pełnią też rolę ochronną dla naszego organizmu — mają działanie antybakteryjne i przeciwgrzybicze. Stosowane przy inhalacji działają dobroczynnie na drogi oddechowe, przynosząc ulgę przy przeziębieniu.
Seler zawiera jedynie niewielki procent tłuszczów, za to ma bogatą zawartość błonnika i przyczynia się do prawidłowego trawienia. W wyższym udziale występują też węglowodany, które służą jako paliwo dla naszych komórek. Licznie reprezentowane są również witaminy z grupy B, które zapewniają prawidłowe funkcjonowanie wątroby. Seler jest też bogaty w witaminy K, A i E. Z minerałów seler zawiera między innymi jod, cynk, sód, chrom i magnez.
W kuchni nie kończy się na zupie
Jak już wspomniano, największym zastosowaniem selera w kuchni jest jego dodatek do zup i sosów. Dzięki swojej konsystencji po zmiksowaniu tworzy idealną bazę sosów, którą można następnie rozwinąć w dowolny sos przez dodanie pozostałych składników.
Sławę zdobywają teraz również frytki selerowe, coraz częściej serwowane jako dodatek do burgerów. Jako niekonwencjonalny dodatek do dań proponuje się też puree selerowe, podawane zamiast purée ziemniaczanego. Szybkim, prostym i tanim obiadem są kotlety selerowe, które z purée ziemniaczanym tworzą pyszne połączenie. Miłośników nowych smaków zainteresuje na przykład wegański pasztet selerowy lub ciasteczka selerowe.
Hitem ostatnich lat stała się remoulada selerowa, która coraz częściej pojawia się na przyjęciach i letnich grillach. Ze selerem nie pozostajemy jednak tylko przy jedzeniu — można z niego przygotować również herbatę selerową. Ta przyrządzana jest bardziej ze względu na właściwości zdrowotne (m.in. moczopędne) niż dla walorów smakowych.
Seler — przepisy
Pasta kanapkowa z selera
Do past kanapkowych seler jest jak stworzony. Różne warianty przepisów zachęcają do przyrządzenia pasty zarówno z surowego, jak i ugotowanego selera — w obu przypadkach pasta selerowa bywa uzupełniana świeżymi ziołami, co daje bardzo świeży, naturalny i aromatyczny smak. Przygotowanie tej pasty z selera i marchewki zajmuje dosłownie kilka minut, a z pewnością będziesz do niej wracać raz za razem.
Sałatka selerowa
Seler króluje w słodko-słonych kombinacjach. Jeśli lubisz zestawianie owoców i warzyw na jednym talerzu, nie powinno na nim zabraknąć selera. Podstawowym przepisem jest sałatka selerowa z jabłkami, którą można uzupełnić suszonymi owocami, orzechami, imbirem, rodzynkami lub miodem.
Na podstawową wersję sałatki selerowej będziemy potrzebować: 300 g selera, 2 jabłka, pół cebuli, kiść winogron, sok z połowy cytryny, sól, pieprz, 1 roślinny biały jogurt (najlepiej kwaśnego typu), miód lub cukier.
Jabłka i seler obieramy i ścieramy na drobnej tarce. Dodajemy drobno posiekaną cebulkę, winogrona pozbawione pestek i pokrojone na mniejsze kawałki, sok z cytryny, sól i pieprz. Jogurt roślinny dodajemy stopniowo, według pożądanej konsystencji sałatki. Na koniec w razie potrzeby wyrównujemy smak szczyptą cukru lub odrobiną miodu.
Bekon selerowy
Nieco niecodzienna, ale zaskakująco pyszna przekąska. Idealna do wegańskich kopytek i soczewicy na kwaśno lub do kotletów warzywnych. Potrzebny będzie tylko jeden seler, olej do smażenia i szczypta soli. Seler oczyszczamy, obieramy i kroimy w małą kostkę, po czym smażymy na oleju do chrupkości. Do smaku można dodać szczyptę soli.
Smażony seler — fish and chips
Ponieważ seler po obróbce termicznej jest miękki, ale nadal zwarty i zachowuje swój kształt, chętnie smaży się go jako wegańskie kotlety. Ze względu na swój specyficzny smak jest porównywany do fileta rybnego, co sprawiło, że stał się roślinną alternatywą brytyjskiego klasyka fish and chips.
Składniki: 3 selery, sól morska, proszek z alg morskich Kelp, oliwa z oliwek, 1 szklanka octu ryżowego lub wina ryżowego, kapary, 1 cytryna, szczypta cukru, mąka pszenna, 1 łyżeczka proszku do pieczenia, piwo, skrobia kukurydziana.
Sposób przygotowania: Selery oczyszczamy i kroimy w plastry, wkładamy do miski i solimy, dodajemy algi morskie i trochę oliwy z oliwek i dobrze mieszamy. Przekładamy na blachę wyłożoną papierem do pieczenia i ponownie lekko skrapiamy oliwą. Pieczemy około 40 minut w temperaturze 200°C. Następnie przygotowujemy marynatę: w misce mieszamy ok. pół szklanki oliwy z oliwek z octem ryżowym, dodajemy drobno posiekane kapary i trochę zalewy z nich, szczyptę proszku z alg Kelp, skórkę cytrynową startą na drobnej tarce, sok z jednej cytryny, szczyptę cukru i całość dokładnie mieszamy trzepaczką. W tej marynacie układamy kawałki selera i odstawiamy na sześć godzin. Następnie przygotowujemy ciasto piwne: w szerokiej misce mieszamy odpowiednią ilość mąki, łyżeczkę proszku do pieczenia, łyżeczkę soli i piwo tak, aby powstało gęste, ale wciąż płynne ciasto. Do osobnej miski wsypujemy skrobię kukurydzianą i w tych dwóch miksturach kolejno obtaczamy plastry selera — najpierw w skrobi, potem w cieście piwnym, po czym smażymy na rozgrzanym oleju na złoty kolor.
Seler naciowy
W ostatnich latach seler naciowy coraz częściej pojawia się w różnych wariantach smoothie — popularny jest w połączeniu z ogórkiem, imbirem lub szpinakiem. Jego cechą charakterystyczną są tzw. ujemne kalorie — oznacza to, że nasz organizm zużywa więcej kalorii na jego trawienie, niż z niego przyswaja. Ze względu na swój aromat wykorzystywany jest również w aromaterapii, a olej z selera naciowego coraz częściej stosuje się też do celów kosmetycznych — w nawilżających maskach do twarzy, kremach i okładach.
Spożywczym olejem z selera naciowego we Włoszech skrapia się pieczywo, które następnie można zapiec i podawać jako dodatek do sałatek. Choć z wielu źródeł jest przedstawiany jako cudowny, zwłaszcza przy oczyszczaniu i detoksykacji, zalecamy używać go z rozsądkiem i brać pod uwagę także jego możliwe działania przeciwwskazujące.
Seler naciowy — przepisy
Seler naciowy to nie tylko smoothie. Można z niego przygotować dodatek do dania głównego — jako puree zamiast purée ziemniaczanego. Sprawdzoną pysznością jest też z niego zupa, gęsta i o delikatnym smaku. Podobnie jak bulwiasty, tak i seler naciowy jest lubiany do past kanapkowych. Można go też po prostu dodać do innych warzyw przy tworzeniu dania głównego.
Na szybką przekąskę polecamy surowe słupki z selera naciowego podawane z hummusem. A jeśli lubisz odkrywać nowe formy harmonii smaków, zainspiruj się sałatką z ciecierzycy, w której seler naciowy również świetnie się sprawdza.
