Majonez i sosy tatarskie nie mają swojego miejsca w koncepcji zdrowego wegańskiego talerza. Ja jednak – na podstawie wieloletnich doświadczeń własnych i uczestników moich kursów – twierdzę, że dla długoterminowego odżywiania roślinnego ważne jest nie tylko dostarczanie wszystkich składników odżywczych, ale też zaspokajanie wszystkich smaków. Nawet największa siła woli nie pokona bowiem ich długotrwałego deficytu.
Sosy tatarskie i różne dressingi uchodzą za niezdrowe, ponieważ zawierają dużo tłuszczu (który jest jednocześnie nośnikiem smaku) i zwiększają tym samym kaloryczność posiłku bez wyraźniejszych korzyści odżywczych. Potrawy roślinne – zwłaszcza warzywne – mają jednak niższą kaloryczność i wyższą wartość odżywczą, więc łyżka sosu tatarskiego, jeśli macie na niego ochotę, tego stosunku specjalnie nie zaburzy. A jak pokażemy dalej, można przyrządzić dressingi z pełnowartościowych produktów, które są też bardziej odżywcze.
Z etycznego punktu widzenia do majonezów używa się jajek (najczęściej tych najtańszych, z chowu klatkowego). Jeszcze kilka lat temu wegańskie majonezy były raczej wyjątkiem – dziś istnieje cały szereg tradycyjnych producentów i nowych marek, których produkty zaspokoją też wegan. Przyjrzyjmy się najpierw, jakie to marki:
Kupowane majonezy i sosy tatarskie
Majonez Kielecki Roślinny
Kultowa polska marka z Kielc, znana każdemu z tradycyjnego Majonezu Kieleckiego, wprowadziła w 2020 roku swoją roślinną wersję. To prawdziwy kamień milowy na polskim rynku wegańskim – rozpoznawalność marki sprawia, że produkt jest chętnie wybierany nawet przez osoby niezwiązane z weganizmem. Znajdziecie go w większości dużych sieci handlowych.
Winiary Wegański
Druga z kultowych polskich marek majonezowych (należąca do Nestlé) również ma w swojej ofercie wegańską wersję. Winiary Wegański korzysta z ogromnego zaufania do marki i jest powszechnie dostępny w supermarketach – to dobra opcja dla tych, którzy szukają roślinnej wersji dobrze im znanego smaku.
Hellmann’s Vegan Mayo
Jeden z najbardziej rozpoznawalnych producentów majonezów na świecie nie mógł pozostać w tyle. Ich wegańska wersja dostępna jest w kilku wariantach smakowych. W Polsce kupicie ją m.in. na Frisco czy w Kauflandzie. Warto jednak wiedzieć, że w porównaniu z konkurencją jest nieco droższa.
Develey Vegan Majo
Niemiecka marka z polskim oddziałem, ceniona za dobry skład i kremową konsystencję. Dostępna w Kauflandzie i innych większych sieciach. Często dostępna w większych opakowaniach, co docenią osoby używające majonezu na co dzień.
Cremajo (Starck’s Food Polska)
Polska firma Starck’s postawiła na wegański majonez w wielu wariantach smakowych – oprócz klasycznego znajdziecie wersje czosnkową, chilli, curry, a nawet wasabi. Cremajo kupicie w Auchan, Carrefour i innych sklepach, a także online. Dobry wybór, jeśli lubicie eksperymentować ze smakami.
Go Vege (Biedronka)
Marka własna Biedronki to jedna z najtańszych opcji na rynku. Jeśli szukacie solidnego wegańskiego majonezu w dobrej cenie, dostępnego w zasadzie wszędzie, Go Vege jest praktycznym wyborem na co dzień.
Domowe majonezy i sosy tatarskie
Domowa produkcja roślinnych majonezów i podobnych sosów nie jest czasochłonna i zazwyczaj wystarczą wam składniki, które macie w domu. Trzeba tylko przestrzegać pewnych zasad. Trwałość będzie krótsza niż w przypadku kupnych, ale za to skład będzie czystszy, bez zbędnych konserwantów.
Podstawowy majonez sojowy z mleka sojowego
-
składniki
- 1/2 szklanki mleka sojowego
- 1 szklanka oleju rzepakowego
- 2 łyżki składnika kwasowego (sok z cytryny, ocet jabłkowy)
- sól, pieprz do smaku
Sposób przygotowania: Sekret domowego majonezu sojowego tkwi w tym, że mleko roślinne musi mieć temperaturę pokojową, a oleju powinno być mniej więcej dwa razy więcej niż mleka. Do wysokiego naczynia do miksowania wlewamy mleko i zaczynamy ubijać blenderem ręcznym. Jednocześnie dolewamy olej tylko cienką strużką (polecam rzepakowy ze względu na odpowiedni stosunek omega-3 do omega-6) i dodajemy go więcej w zależności od gęstości, którą chcemy uzyskać, aż do wspomnianej proporcji. Blender powoli przesuwamy do góry, a majonez stopniowo gęstnieje. Pod koniec próbujemy, solimy, pieprzymy i zakwaszamy – majonez jeszcze bardziej zgęstnieje.
Domowy majonez z tofu / sos tatarski z tofu
-
składniki
- 1 opakowanie tofu naturalnego (180 g)
- 2 łyżki oleju roślinnego (ok. 40 ml)
- 1/3 szklanki wody (smaczniejszy będzie z mlekiem roślinnym)
- 1 łyżka soku z cytryny
- 1/2 łyżeczki soli
Sposób przygotowania: Tofu rozdrabniamy do głębszej miski, dolewamy olej, sok z cytryny i wodę (lub mleko sojowe), solimy i wszystko miksujemy blenderem ręcznym na gładko. Jeśli chcemy sos tatarski, dodajemy łyżeczkę musztardy, pokrojoną małą cebulę i ogórek kiszony. Wszystko jeszcze chwilę miksujemy – ogórek i cebula powinny być lekko wyczuwalne. W lodówce wytrzyma 3–4 dni.
Majonez z czerwonej soczewicy
-
składniki
- 1/4 szklanki czerwonej soczewicy
- 3 łyżki oleju rzepakowego
- 1 szklanka wody
- 1 łyżeczka musztardy
- 1 mniejsza cebula
- 1 mniejszy ogórek kiszony
- sól, pieprz do smaku
Sposób przygotowania: Czerwoną soczewicę zalewamy wodą w proporcji 1:4 i gotujemy, aż po ok. 20 minutach zacznie się niemal rozpadać. Studzimy do temperatury pokojowej. Następnie miksujemy ją w blenderze na gęste mleko, dodajemy olej (w tym przypadku wystarczy tylko kilka łyżek). Doprawiamy solą, pieprzem, łyżeczką musztardy, pokrojoną małą cebulą i ogórkiem kiszonym.
Nazywam się Pavel i pochodzę z Czech. Weganem jestem od 18 lat, prowadzę stronę Vegmania.cz i organizuję kursy gotowania wegańskiego. Lubię Polskę, uczę się polskiego, a tłumaczenie wybranych artykułów na polski wydawało mi się świetną okazją do doskonalenia nowego języka.
