Orzeszki ziemne (często nazywane również orzechami arachidowymi lub potocznie arachidami) są owocem orzachy podziemnej i jak już sama nazwa wskazuje, rosną pod ziemią. Powszechnie uważane są za orzechy, choć z botanicznego punktu widzenia są rośliną strączkową. Najbliżej im do soi. Podobnie jak ona mogą pochwalić się przyzwoitą zawartością białka i tłuszczów. Białka zawierają około 25%, tłuszczów jeszcze raz tyle. Z kwasów tłuszczowych przeważają w nich przede wszystkim te jednonienasycone (23%) i wielonienasycone (13%). Z witamin interesująca jest szczególnie zawartość witamin z grupy B, z minerałów zaś przede wszystkim trio wapń, potas, magnez.
Orzeszki ziemne są jednocześnie problematyczne jako alergen i potencjalne źródło pleśni. Problematyczne jest w nich występowanie toksycznych aflatoksyn, których nie można wyeliminować samym poddaniem wysokim temperaturom, jak ma to miejsce w przypadku wielu mikroorganizmów. Kluczowe jest więc wybieranie dobrego źródła. Mniej problematyczne z tego punktu widzenia są niełuskane orzeszki ziemne. Świeże smakują podobnie do fasoli, znanego wybornego smaku nabierają dopiero po prażeniu — jednak te smażone i obficie osolone zdecydowanie nie należą do prozdrowotnych.
Orzeszki ziemne na talerzu: w całości, posiekane i zmiksowane jako masło orzechowe
Orzeszki ziemne są w Polsce najbardziej znane jako przekąska przed telewizorem, jednak ich wartości odżywcze zachęcają do częstszego stosowania. Szczególnie za oceanem popularne jest masło orzechowe do smarowania na chleb lub tosty — nie tylko wśród ogółu społeczeństwa, ale też jako źródło białka wśród sportowców, szczególnie wśród miłośników siłowni. Można je jednak również posmarować na kawałki owoców na śniadanie. Może być też podstawą pasty w stylu nutelli. Spróbuj dodać czekoladę lub karob i łyżkę płynnego słodzika (takiego jak na przykład syrop ryżowy lub daktylowy).
Masło orzechowe nadaje się również do wzbogacania różnych egzotycznych sosów. Tym najbardziej znanym będzie sos orzechowy do maczania sajgonek, doprawiony shiro miso (które w odróżnieniu od pozostałych rodzajów miso ma bardziej słodki charakter). Spośród masł orzechowych jest zdecydowanie najłatwiejsze do domowej produkcji. Najpierw miksuje się je na gładki proszek, upłynniać zaczyna w zależności od mocy blendera już po 2–3 minutach miksowania. Część grubo posiekanych orzeszków odłóż na bok i dodaj je z powrotem, gdy masło jest już płynne. Okazjonalny chrupiący kawałek przyjemnie ożywi smak.
Podprażone całe orzeszki ziemne świetnie nadają się do kasz i müsli. W kuchni chińskiej używa się ich do popularnego kung pao, w tajskiej zaś częściowo posiekane z sosem tamaryndowym do makaronu pad thai.
Wskazówka zdrowotna: Często sięgasz po masło orzechowe? Jest zdecydowanie bogatsze w kwasy tłuszczowe omega-6 — nie zapomnij równoważyć go odpowiednim źródłem omega-3.
Nazywam się Pavel i pochodzę z Czech. Weganem jestem od 18 lat, prowadzę stronę Vegmania.cz i organizuję kursy gotowania wegańskiego. Lubię Polskę, uczę się polskiego, a tłumaczenie wybranych artykułów na polski wydawało mi się świetną okazją do doskonalenia nowego języka.
