Placki i naleśniki to śniadaniowy przysmak, który uwielbia chyba każdy. Można je przygotować w roślinnej wersji tak, że są nie do odróżnienia od tradycyjnych. I każdy znajdzie coś dla siebie – lubicie placki drożdżowe, bez drożdży, na zakwasie, puszyste, jogurtowe, jabłkowe, a może wolicie szybkie placki, zdrowsze warianty lub klasykę z białej mąki, cukru i masła? Chodźcie z nami zgłębić tajniki wegańskich placków i wyruszyć w drogę po swój ulubiony przepis. Które w końcu zostaną waszymi faworytami? Placki kefirowe, drożdżowe jak u babci, a może zupełnie inne – na przykład wytrawne?
Naleśniki vs. placki
Najpierw odrobina historii: to jeden z najstarszych pokarmów w ogóle, którego początki sięgają neolitu i początków rolnictwa. W tamtych czasach mieszaninę mąki zbożowej i innych składników pieczono na rozgrzanym kamieniu. Placki mają dziś nawet swój własny dzień – np. w Wielkiej Brytanii znany jako Pancake Day (czyli Shrove Tuesday), przypadający na wtorek przed Środą Popielcową.
Choć naleśniki i placki używane są często zamiennie, istnieje między nimi istotna różnica. W obu przypadkach chodzi o smażony placek z rzadkiego ciasta. Naleśnik jest jednak cienki, zaledwie kilkumilimetrowy i ma większą średnicę, bo wykorzystuje całą powierzchnię patelni. Natomiast placek jest średniowo mniejszy i grubszy – często smaży się je na specjalnej patelni z kilkoma okrągłymi zagłębieniami. Ciasto na placki bywa często drożdżowe, przez co wychodzą bardziej puszyste.
Czym zastąpić jajka i produkty mleczne w przepisach na placki?
I czy w ogóle trzeba je zastępować? Klasyczny przepis na placki przygotowuje się z mleka, jajek, mąki, szczypty soli i drożdży, a podaje się je z owocami, twarogiem, posypane cukrem i polane masłem. Jak je zrobić w wersji wegańskiej, zachowując przy tym smakowitość oryginalnych przepisów?
Jak zastąpić produkty mleczne
Mleko
Mleko możecie zastąpić roślinną alternatywą lub wodą. Przepis będzie działał tak samo nawet bez mleka – tylko w wariancie z wodą polecam dodać do ciasta wanilię, esencję lub np. cynamon. Wariant z wodą nadaje się też do wytrawnych wersji placków. Osobiście z mleka roślinnego polecam klasyczne sojowe, owsiane lub kokosowe. Smakują doskonale. Mleko owsiane można przy tym przygotować w domu za grosze i kilka minut.
Jogurty
Produkty mleczne zastąpicie również roślinnymi alternatywami – wegańskie jogurty oferują już naprawdę szeroką paletę smaków i jestem przekonana, że każdy znajdzie coś dla siebie. W supermarketach dobrą ofertę ma Lidl, Biedronka i inne sklepy, a roślinne jogurty są równie dostępne jak roślinne mleka. Nic nie zepsujecie klasycznym jogurtem sojowym (Provamel, Alpro, Sojade), owsianym (Oat gurt), kokosowym (Alpro, DM bio, Vemondo), migdałowym (Alpro) czy innym (nerkowcowy, ryżowy, makowy).
Śmietana kwaśna
Roślinną śmietanę kwaśną dobrej jakości i w dobrej cenie znajdziecie w Lidlu (Vemondo), dostępna jest też Creme Vega od Dr. Oetkera, a coraz częściej natraficie też na inne marki – Sojade i inne.
Kefir
Kefir możecie zastąpić jogurtem – wystarczy dodać nieco więcej płynu. Wegański kefir oferuje firma Sojade. Możecie też przygotować domowy kefir migdałowy z kryształków tibi.
Twaróg
Twaróg jest trudniej dostępny, ale w sklepach wegańskich znajdziecie i ten – na rynek trafia od marek Sojade, Simply V, Provamel, Schlagfix (ten jest raczej w stylu mascarpone). Dobra wiadomość jest taka, że alternatywę twarogu możecie łatwo przygotować w domu z tofu. Wystarczy wam naturalne tofu, sok z cytryny i skórka, słodzik, wanilia i odrobina roślinnego mleka lub wody do rozcieńczenia.
Wegański twaróg z tofu
- 200 g naturalnego tofu (najlepiej silken tofu)
- 2 łyżki soku z cytryny
- 50 ml mleka roślinnego
- 2 łyżki syropu z cykorii (lub innego słodzika)
- 1/2 łyżeczki esencji waniliowej
Tofu zmiksujcie z mlekiem i syropem na gładki krem, dodajcie esencję i sok z cytryny. Ewentualnie dosłódźcie według własnych preferencji smakowych.
Śmietana do ubijania
Kolejnym często używanym przysmakiem do placków jest bita śmietana. Do najlepszych wariantów należą według mnie śmietana do ubijania od Schlagfix, Alpro, Soyatoo lub alternatywa w postaci ubitej stałej części mleka kokosowego z puszki. Dostępna jest też bita śmietana w sprayu od Schlagfix czy Soyatoo.
Placki bez jajek
Jeśli chodzi o zastępowanie jajek, w wariantach z glutenem przepis będzie działał nawet całkowicie bez jajek i ich zamiennika. W wariantach bezglutenowych zależy to od rodzaju mąki (np. gryczana i jaglana wiążą świetnie nawet bez jajka), ale ogólnie zaleca się użyć spoiwa. Jajka w placzkach możecie zastąpić skrobią, proszkiem budyniowym, żelem z siemienia lnianego lub nasion chia, bananem, musem jabłkowym, mąką z ciecierzycy lub sojową, tofu, ugotowaną kaszą jaglaną (aby zastąpiła właściwości wiążące, trzeba ją zmiksować, naruszając ziarna), kukurydzianą polentą (instant), a białko zastąpicie ubitą wodą z ciecierzycy (tzw. aquafabą). Żółty kolor możecie podkreślić szczyptą kurkumy.
Nie bójcie się eksperymentować i wychodzić poza utarte schematy. Placki to nie tylko mąka – doskonałe wychodzą też z owoców, warzyw, całych ziaren i wielu innych składników.
Drożdżowe placki jak u babci
Gdy pomyślę o placzkach, jako pierwsze nasuwa mi się ten przepis od babci. Pięknie puszyste, wyrośnięte, porowate miniplacuszki smażone na starej żeliwnej patelni do placków, które babcia gorące obtaczała w cukrze cynamonowym i podawała nam z miseczką bitej śmietany i truskawkami. Synonim lata u babci.
-
składniki
- 250 g mąki pszennej
- 1/2 kostki świeżych drożdży
- 2 łyżki cukru
- szczypta soli
- 325 ml ciepłego mleka roślinnego
- do podania: cukier cynamonowy, roślinna bita śmietana, truskawki
Do miski wsypcie mąkę i zróbcie pośrodku dołek. Do dołka pokruszcie drożdże, posypcie cukrem i zalejcie połową ciepłego mleka. Poczekajcie 15 minut, aż zaczyn wyrośnie. Następnie dodajcie sól i resztę mleka. Wymieszajcie ciasto i odstawcie na 30–60 minut do wyrośnięcia. Potem smażcie placki na wysmarowanej olejem patelni do placków. Po usmażeniu gorące obtaczajcie w cukrze cynamonowym.
Placuszki na zakwasie w stylu yukon
Kto woli zakwas, może wypróbować ten puszysty przepis. Podawać można ze świeżymi owocami i twarogiem z tofu.
-
składniki
- 85 g aktywowanego zakwasu
- 225 g mąki orkiszowej pszennej
- 200 g wody
- 120 g mleka roślinnego
- szczypta soli
- 1 łyżka cukru trzcinowego
- 2 łyżki oleju
- 2 łyżki mąki z ciecierzycy + 4 łyżeczki wody
- świeże owoce i twaróg z tofu do podania
Mąkę z ciecierzycy (wcześniej wymieszaną z wodą), mąkę orkiszową, zakwas, wodę, sól, cukier i olej wymieszajcie i odstawcie na co najmniej 30 minut w ciepłe miejsce do wyrośnięcia. Proces wyrastania nie będzie tak gwałtowny jak przy drożdżach, ale smak jest wyśmienity. Po wyrośnięciu usmażcie placuszki i podawajcie.
Jogurtowe placki z jabłkami
-
składniki (4 porcje)
- 300 g mąki orkiszowej pszennej
- 300 ml mleka roślinnego
- 300 ml jogurtu roślinnego
- 2 jabłka grubo starte
- 1/2 łyżeczki proszku do pieczenia
- 1 łyżeczka cynamonu
- 1 łyżka cukru trzcinowego
- 3 łyżki oleju roślinnego (polecam kokosowy)
- kilka kropel rumu
- 1 łyżka mąki z ciecierzycy + 2 łyżeczki wody
- do dekoracji: kokosowa śmietana kwaśna, aronia, masło orzechowe
Mąkę, mleko, jogurt, proszek do pieczenia, cynamon, cukier, olej, rum i mąkę z ciecierzycy (wymieszaną z wodą) dokładnie zmiksujcie w blenderze. Do masy wmieszajcie następnie grubo starte jabłka. Uwaga – niektóre jabłka są bardzo wodniste, w takim przypadku polecam je odcedzić lub dodać do ciasta więcej mąki. Smażcie na wysmarowanej olejem patelni do placków na złoty kolor. Po usmażeniu dekorujcie według uznania.
Tip: Te placki są doskonałe również z grubo startą cukinią zamiast jabłek.
Placki borówkowe z płatków owsianych
-
składniki (2–3 porcje)
- 200 g drobnych płatków owsianych
- 1 łyżeczka siemienia lnianego
- 1 łyżeczka proszku do pieczenia bez fosforanów
- 2 łyżeczki mąki z ciecierzycy + 4 łyżeczki wody
- około 400 ml mleka roślinnego
- borówki
Najpierw włóżcie wszystkie sypkie składniki do blendera i zmiksujcie na mąkę. Następnie zalejcie mlekiem i przygotujcie gęstsze ciasto naleśnikowe. Z ciasta smażcie placki w ten sposób, że wylejcie część na rozgrzaną patelnię posmarowaną olejem i górną stronę posypcie borówkami. Następnie (mniej więcej po 3 minutach) obróćcie placek i opiekcie też stronę z borówkami. Są doskonałe same, jeszcze lepsze z jogurtem roślinnym i świeżymi owocami.
Placki z quinoi
-
składniki (2 porcje)
- 1/2 szklanki quinoi
- 1/2 szklanki wody
- 1 łyżka siemienia lnianego
- 1 łyżka oleju
- szczypta soli
- 1/2 łyżeczki cynamonu
Sposób przygotowania jest absolutnie prosty. Wieczorem zalejcie quinoę wodą i odstawcie do rana, żeby napęczniała. Następnie dodajcie siemię lniane, olej, sól i cynamon i dokładnie zmiksujcie, aż uzyskacie papkę. Jeśli ciasto wydaje się zbyt gęste, dodajcie odrobinę wody. Kto już kiedyś robił placki, wie, jaką mniej więcej konsystencję powinno mieć ciasto. Musi być gęstsze niż na naleśniki, ale nie za bardzo – nadal musi być płynne.
Odstawcie ciasto na co najmniej 10 minut do odpoczynku, a następnie łyżką nakładajcie je na rozgrzaną i lekko naoliwioną patelnię, formując małe placuszki. Pieczcie z jednej strony, aż ciasto na powierzchni się zetnie, i dopiero wtedy obróćcie i dopiekajcie. Ciasto jest delikatniejsze, dlatego polecam naprawdę dobrej jakości patelnię nieprzywierającą, inaczej placki mogą się rwać. U nas placki z quinoi lubimy z karmelizowanymi jabłkami lub truskawkami.
Placki proteinowe
Placki proteinowe dla osób, które potrzebują przyjmować większe ilości białka. Smak będzie zależał od rodzaju użytego proteinu i jego smaku. U nas w domu najpopularniejsze są z czekoladowym białkiem z brązowego ryżu – jeśli użyjecie proteinu naturalnego, możecie placki przygotować też na wytrawnie.
-
składniki (2 porcje)
- 100 g mąki pełnoziarnistej
- 40 g roślinnego białka
- 2 łyżeczki proszku do pieczenia
- 1 rozgnieciony banan (w wersji wytrawnej zastąpić banana 2 łyżkami żelu z siemienia lnianego lub 2 łyżkami mąki z ciecierzycy + 4 łyżeczki wody)
- 200 ml mleka roślinnego
- do podania: masło orzechowe, świeże owoce
Mąkę, białko i proszek do pieczenia wymieszajcie, a następnie dodajcie rozgnieciony banan i mleko. Z masy od razu smażcie placuszki. Podawajcie z owocami i masłem orzechowym.
Wytrawne placki i naleśniki
Placki i naleśniki kojarzą się zazwyczaj ze słodkim smakiem, ale można je przygotować też na wytrawnie. Usmażone placki możecie posmarować pastą z roślin strączkowych (np. hummusem) i udekorować kiszonymi warzywami lub kimchi. Posypać je można też kiełkami, siekanymi orzechami, nasionami. Cienkie naleśniki możecie z kolei nadziewać np. szpinakiem lub mieszanką grzybową. Na koniec jeszcze jeden wytrawny tip – sposób przygotowania jest taki sam jak przy słodkich plackach. Wymieszajcie sypkie składniki i zalejcie wodą. Odstawcie ciasto na co najmniej 5 minut do odpoczynku.
-
składniki (4 porcje)
- 300 g mąki orkiszowej pszennej
- 600 g wody / bulionu warzywnego / mleka roślinnego
- 1 proszek do pieczenia
- 2 łyżki mąki z ciecierzycy + 4–6 łyżek wody (lub żel z siemienia lnianego)
- zioła włoskie, sól
Na zakończenie
Które placuszki was zainteresowały? I wypróbujecie któryś z naszych przepisów? Jeśli tak, dajcie nam znać w mediach społecznościowych.
Nazywam się Pavel i pochodzę z Czech. Weganem jestem od 18 lat, prowadzę stronę Vegmania.cz i organizuję kursy gotowania wegańskiego. Lubię Polskę, uczę się polskiego, a tłumaczenie wybranych artykułów na polski wydawało mi się świetną okazją do doskonalenia nowego języka.
