Niektóre rośliny jemy z absolutną oczywistością, do innych musimy znaleźć drogę. Do takich roślin należy jednoznacznie łubin – tajemnicza roślina z Ameryki Północnej. W polszczyźnie często znajdziecie go pod przezwiskiem wilczy bób i używany jest jako pasza do karmienia zwierząt i do zielonego nawożenia. Jego owocami są strąki zawierające nasiona, kształtem przypominające płaską fasolę. Ta należy do roślin strączkowych i jest odpowiednia też dla ludzkiego jadłospisu. Całe boby praży się też jako alternatywę klasycznej kawy i miele się z nich też mąkę. Bardzo popularny jest w rejonie Morza Śródziemnego i w Australii.
Przy wysokiej zawartości białka jego zalety się nie kończą
Wilczy bób zalecany jest sportowcom ze względu na jego wysoką zawartość białka. Ta osiąga udział 35 do 40 procent, dzięki czemu dorównuje soi. Jednak w odróżnieniu od niej ma tylko 10% tłuszczu. Do korzystnego składu przyczynia się też wyższy udział błonnika. Celiacy z pewnością chętnie usłyszą, że ta roślina nie zawiera glutenu i mąka łubinowa przyjemnie urozmaica więc możliwości pieczenia bezglutenowego.
Kolejnym ważnym składnikiem jest lecytyna, która poprawia pamięć i inne funkcje mózgu oraz przyspiesza rozkład tłuszczów w organizmie. Lecytyna pełni też funkcję emulgującą podobną do jajek – ma zdolność wymieszania i połączenia poszczególnych składników żywności.
Uprawa łubinu
Najważniejszym producentem łubinu jest Australia, która uprawia ponad połowę całkowitej światowej produkcji. Dzięki związkom azotowym jest to roślina ulepszająca, która dostarcza glebie potrzebnych składników odżywczych do kolejnych plonów i zwiększa tym jej jakość. Uprawa łubinu jednak musi być prowadzona i regulowana, aby zostały zachowane jakościowe wartości tej rośliny.
Też dziko rosnąca odmiana wilczego bobu nie jest pożądana, ponieważ pod wpływem wyższej zawartości alkaloidów może być trująca. Przy odpowiednich warunkach uprawa łubinu jest jednak bardzo opłacalna, i to nie tylko z krótkoterminowego, ale też długoterminowego punktu widzenia. Naukowcy uważają, że łubin jest odpowiednią rośliną dla krajów trzeciego świata, zarówno ze względu na korzystny plon, jak i wartości odżywcze.
Odmiany łubinu
Jak już zostało wspomniane, nie każdy łubin jest taki sam. Łącznie wyhodowano dotychczas ponad 200 odmian tej jednorocznej rośliny strączkowej, przy czym nie wszystkie są tak samo korzystne – wręcz przeciwnie, niektóre mogą być po spożyciu nie tylko nieprzyjemne (mogą powodować alergię), ale też trujące. Do najbardziej znanych odmian łubinu należą:
- łubin biały: używany jest w przemyśle spożywczym i kosmetycznym, w rolnictwie jest wykorzystywany mniej. Jest idealną odmianą do produkcji mąki, jednak dużą popularnością cieszy się też jako dodatek do dania głównego czy składnik sałatki. Produkuje się z niego też alternatywę kawy niezawierającą kofeiny, suplementy diety albo mleko roślinne. W kosmetyce wykorzystywany jest ze względu na jego zdolność regeneracji skóry.
- łubin wielolistny: trująca odmiana wilczego bobu, która inwazyjnie rozprzestrzenia się po krajobrazach i wypiera inne rośliny. Dzięki swojemu wyglądowi i barwnym wariantom łubin wielolistny znalazł zastosowanie w ogrodach czy parkach jako roślina ozdobna. Jego swobodne rozprzestrzenianie się na łąkach i polach jest jednak niepożądane już z tego powodu, że jest trujące też dla zwierząt – na przykład dla dorosłej owcy spożycie 100 g nasion jest niebezpieczne dla życia.
- łubin wąskolistny: wykorzystywany szczególnie w rolnictwie jako pasza, w przemyśle spożywczym najczęściej do produkcji mąki
- łubin żółty: używany w gastronomii jako dodatek albo przystawka. Marynowane nasiona w Brazylii spożywane są jako alternatywa orzechów.
Mąka łubinowa
Preferujesz dietę bezglutenową i powoli kończą ci się pomysły, czym jeszcze urozmaicić swój jadłospis? W takim razie najwyższy czas wypróbować mąkę z łubinu. Ta mąka ma żółtawą barwę i jest dobrze przetwarzalna – łatwo miesza się z innymi surowcami. Na przykład w Grecji jest chętnie wykorzystywana do przygotowania placków i pieczywa. Mąka z wilczego bobu przedłuża trwałość pieczywa.
Zastosowanie mąki łubinowej jest niemal nieograniczone. Można z nią pracować jak z mąką pszenną i wykorzystać ją przy produkcji pieczywa, placków, wypieków i naleśników. Niestety nie jest jednak odpowiednim składnikiem przy przygotowaniu ciasta drożdżowego. Tej mąki można używać samodzielnie i w połączeniu z innymi mąkami. Wyśmienite są z tej mąki też makarony. Przy przygotowaniu warzywnych kotletów albo placków ziemniaczanych mąka łubinowa jest świetnym wyborem do połączenia poszczególnych składników, które dzięki niej trzymają się razem i dobrze się z końcową mieszanką pracuje. Odpowiednia jest też do zagęszczania sosów czy zup.
Szukasz inspiracji na letni świeży obiad pełen smaków i kolorów? Wypróbuj z mąki łubinowej gnocchi ze szpinakiem. Gnocchi będą miały dzięki mące łubinowej żółtawą barwę, dzięki czemu danie będzie nie tylko dobrze smakować, ale i pięknie wyglądać. Na wierzch możesz dodać na przykład orzeszki piniowe, nasiona sezamu albo słonecznika.
Gotowanie z łubinem
Choć wilczy bób w gastronomii jest rzadko wykorzystywany, potrafił zachwycić całą rzeszę ludzi swoim szerokim zastosowaniem i wyśmienitym, delikatnie orzechowym smakiem. Oprócz wspomnianej wyżej mąki i spektrum możliwości jej zastosowania, mamy tu też całe nasiona. Możesz ich używać podobnie jak fasoli – do gulaszów, zup czy pikantnych mieszanek z warzywami. Łubin można też wykorzystać do past kanapkowych i tak samo jak większość roślin strączkowych do produkcji tempehu.
Nasiona łubinu kupicie w sklepach ze zdrową żywnością. Dostępne są też już ugotowane, marynowane w słoiku, co skróci czas przygotowania jedzenia. Tak marynowany łubin sprzedawany jest najczęściej pod nazwą Tremoso.
Grecka specjalność na długie wieczory
Chyba najpopularniejsze danie z łubinu jest zaskakująco proste. Popularne jest szczególnie w nadmorskich obszarach, gdzie uważane jest za przysmak do chrupania przy wieczornym siedzeniu z przyjaciółmi.
Łubin namaczamy na ok. dwa do trzech dni w letniej wodzie, przy czym każdego dnia wymieniamy wodę na świeżą. Potem przepłukujemy go i gotujemy ok. 30 min do zmięknięcia, następnie odcedzamy, przepłukujemy w letniej wodzie i rozkładamy na tacę. Skrapiamy cytryną, solimy i posypujemy mielonym kminkiem rzymskim. I tym gotowy jest przysmak na wieczorne zdrowe gryzakanie. Też spróbujecie?
Kawa łubinowa
Hitem ostatnich lat jest też kawa łubinowa. W odróżnieniu od tej klasycznej nie zawiera kofeiny. Boby łubinu białego są delikatnie prażone. Potem są mielone i starannie pakowane tak, aby zachować ich pełny aromat. Przygotowanie jest takie samo jak klasycznej kawy – zalewasz je wrzącą wodą.
Nazywam się Pavel i pochodzę z Czech. Weganem jestem od 18 lat, prowadzę stronę Vegmania.cz i organizuję kursy gotowania wegańskiego. Lubię Polskę, uczę się polskiego, a tłumaczenie wybranych artykułów na polski wydawało mi się świetną okazją do doskonalenia nowego języka.
