Czym jest amarantus? Ta roślina uprawna, znana również pod botaniczną nazwą szarłat, to kolejna pseudozbożowa roślina pochodząca z Ameryki Południowej, która tysiące lat temu należała do tradycyjnych pokarmów Inków i Azteków. Zaskakująco można go spotkać również w polskich ogródkach, ale jako roślinę ozdobną z zwisającymi fioletowymi kłosami. Te jednak nie należą do jadalnych – spośród dziesiątek gatunków jadalne są tylko trzy. Również w Polsce rośnie znaczenie amarantusa jako żywności.
Dobrych powodów ku temu jest całe mnóstwo. Cenny jest przede wszystkim ze względu na wysoką zawartość białka (około 18 procent), w którym przyzwoicie reprezentowana jest też lizyna – jeden z niezbędnych aminokwasów, w które tradycyjne zboża są bardzo ubogie. Za to podobnie jak komosa ryżowa nie zawiera glutenu. Amarantus jest doskonałym źródłem żelaza, zawiera również wapń, magnez, fosfor, mangan i miedź, z witamin reprezentowane są niektóre z grupy B oraz witamina E. Zawiera też 8 procent tłuszczów, które w dużej mierze składają się z nienasyconych kwasów tłuszczowych (w tym niezbędnych kwasów omega 3).
Gotowanie z amarantusem
Ziarenka amarantusa są bardzo drobne, mają delikatny orzechowy smak i chrupiącą łupinę, która nie mięknie nawet po długim gotowaniu. Amarantus nadaje się jako alternatywa ryżu czy kuskusu w roli dodatku do dań. Podczas gotowania wydziela jednak skrobię, przez co efekt końcowy jest lekko kleisty. Dania w stylu risotto będą raczej bardziej lepkie. Właśnie dlatego lepiej sprawdza się w kaszach, zaprawa do zup lub tam, gdzie jego właściwości wiążące są wręcz pożądane (np. do roślinnych burgerów czy pasztetów).
Przygotowanie amarantusa
Amarantus przygotowuje się podobnie jak zboża. Zalewamy go 2–2,5-krotną ilością wody, doprowadzamy pod przykryciem do wrzenia. Solimy i gotujemy 25 minut bezwzględnie bez mieszania (w przeciwnym razie na pewno go przypalimy). W przypadku kaszy używamy 3–4-krotnej ilości wody.
Produkty z amarantusa
- całe ziarna
- płatki amarantusowe
- amarantus ekspandowany (puffowany)
- mąka amarantusowa
- makaron amarantusowy
Czym są pseudozboża?
Gryka, amarantus i komosa ryżowa to tzw. pseudozboża. Botanicznie nie należą do traw zbożowych, a ich owoce nie są uważane za ziarna, lecz nasiona. Jedną z ich zalet jest fakt, że nie zawierają glutenu. W kuchni wykorzystuje się je jednak dokładnie tak samo jak klasyczne zboża. Oprócz przyrządzania samych nasion produkuje się z nich płatki, mąkę lub makaron.

Nazywam się Pavel i pochodzę z Czech. Weganem jestem od 18 lat, prowadzę stronę Vegmania.cz i organizuję kursy gotowania wegańskiego. Lubię Polskę, uczę się polskiego, a tłumaczenie wybranych artykułów na polski wydawało mi się świetną okazją do doskonalenia nowego języka.









